«رسوایی خیخون» یکی از جنجالی‌ترین رخدادهای تاریخ جام جهانی است؛ دیداری که در آن آلمان غربی و اتریش در ۲۵ ژوئن ۱۹۸۲ در ورزشگاه ال‌مولینون شهر خیخون اسپانیا چنان بی‌انگیزه به میدان رفتند که نتیجه به سود هر دو تیم رقم خورد و الجزایر از صعود بازماند. اکنون و در آستانه رویارویی دوباره الجزایر و اتریش در جام جهانی ۲۰۲۶، داده‌های اوپتا نشان می‌دهد در نیمه دوم آن بازی تقریباً هیچ فوتبالی انجام نشد.

ماجرا از چه قرار بود

الجزایر یک روز پیش از این دیدار آخرین بازی گروهی خود را با پیروزی ۳ بر ۲ مقابل شیلی پشت سر گذاشته و با چهار امتیاز (در دوران دو امتیازی بودن برد) کارش را تمام کرده بود. معادله برای دو همسایه اروپایی ساده بود؛ بردِ آلمان غربی با اختلاف یک یا دو گل، هر دو تیم را راهی مرحله بعد می‌کرد.

وقتی هورست هروبش در دقیقه ۱۰ دروازه اتریش را باز کرد، همان نتیجه «ایده‌آل» برای هر دو تیم به دست آمد و ۸۰ دقیقه باقی‌مانده عملاً به یک توافق نانوشته برای حفظ نتیجه تبدیل شد. تماشاگران با فریادهای «بیرون، بیرون» و «الجزایر، الجزایر» اعتراض خود را نشان دادند.

نیمه‌ای بی‌مانند در تاریخ

تحلیل داده‌های اوپتا که ۷۹۶ بازی جام جهانی در شش دهه اخیر را در بر می‌گیرد، عمق بی‌انگیزگی این دیدار را آشکار می‌کند. در سراسر نیمه دوم تنها دو شوت زده شد؛ کمترین تعداد شوت ثبت‌شده در یک نیمه دوم در میان همه این بازی‌ها. هیچ‌یک از این دو شوت دروازه‌بان را به دردسر نینداخت.

آخرین شوت بازی در دقیقه ۵۴ و با ضربه‌ای از راه دور توسط کارل‌هاینتس رومنیگه زده شد؛ به این معنا که در ۴۰ دقیقه پایانی به‌علاوه وقت اضافه حتی یک بازیکن هم برای گلزنی تلاش نکرد. تنها ۰٫۹ درصد از تماس‌های توپ در نیمه دوم درون محوطه جریمه حریف رخ داد؛ کمترین میزان فعالیت در محوطه جریمه در تاریخ مدرن جام جهانی.

داده‌های پاس نیز گویای ماجراست؛ ۵۸ درصد پاس‌های دو تیم در نیمه دوم در زمین خودی رد و بدل شد، در حالی که میانگین این شاخص در شش دهه گذشته جام جهانی ۴۱ درصد بوده است. دو تیم بیشتر زمان را صرف نگه داشتن توپ در مناطقی کردند که هیچ تهدیدی متوجه آنها نبود.

میراثی که قانون را تغییر داد

اعداد همان چیزی را تأیید می‌کنند که چشم جهانیان در سال ۱۹۸۲ دید؛ نوعی تبانی تاکتیکی که بقا و صعود را بر رقابت ترجیح داد. همین رخداد فیفا را واداشت قانونی وضع کند که بر اساس آن دو بازی پایانی هر گروه به‌طور همزمان برگزار شوند؛ مقرراتی که از تکرار چنین صحنه‌های مشکوکی جلوگیری می‌کند.

اکنون که الجزایر و اتریش قرار است بار دیگر در جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل هم قرار بگیرند، یادآوری «رسوایی خیخون» بیش از هر زمان دیگری معنا پیدا می‌کند.