راهنمای خرید توپ فوتبال؛ سایز، جنس و توپ اصل

همه توپ‌های فوتبال گرد هستند، اما همه آن‌ها مثل هم رفتار نمی‌کنند. یک توپ فوتبال خوب وزن و اندازه استاندارد دارد، در شوت و پاس مسیر قابل پیش‌بینی دارد، باد را نگه می‌دارد و بعد از چند ماه بازی روی چمن مصنوعی از هم باز نمی‌شود. برای انتخاب درست باید سه چیز را بدانید: سایز مناسب، نوع ساخت و جنس، و زمینی که روی آن بازی می‌کنید.

خلاصه

• بزرگسالان و نوجوانان بالای حدود ۱۲ سال با توپ سایز ۵ بازی می‌کنند؛ سایز ۴ و ۳ برای کودکان است.
• توپ چسبی (حرارتی) آب کمتری جذب می‌کند و پروازش یکنواخت‌تر است؛ توپ دوختی باکیفیت برای تمرین و بازی آماتور بادوام و مقرون‌به‌صرفه است.
• تیوپ بوتیل باد را بهتر نگه می‌دارد؛ تیوپ لاتکس حس نرم‌تری دارد اما زودتر باد خالی می‌کند.
• نشان‌های FIFA Quality Pro، FIFA Quality و FIFA Basic (جایگزین IMS) نشان می‌دهند توپ آزمون‌های رسمی را گذرانده است.

سایز توپ فوتبال؛ هر سن چه توپی لازم دارد؟

طبق قانون ۲ قوانین فوتبال (IFAB)، توپ رسمی باید محیطی بین ۶۸ تا ۷۰ سانتی‌متر و وزنی بین ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم در شروع بازی داشته باشد و فشار باد آن در سطح دریا بین ۰٫۶ تا ۱٫۱ اتمسفر باشد. این همان توپ سایز ۵ است. برای کودکان، توپ‌های کوچک‌تر و سبک‌تر ساخته می‌شود تا کنترل و ضربه زدن برایشان راحت‌تر و ایمن‌تر باشد.

مرز سنی سایزها در لیگ‌ها و کشورهای مختلف کمی فرق می‌کند؛ اگر فرزندتان در مدرسه فوتبال یا لیگ پایه بازی می‌کند، پیش از خرید از مربی بپرسید با چه سایزی تمرین می‌کنند. توجه کنید که توپ فوتسال هم سایز ۴ است، اما توپ فوتبال سایز ۴ نیست؛ توپ فوتسال سنگین‌تر است و جهش کمتری دارد. جزئیات آن را در راهنمای خرید توپ فوتسال آورده‌ایم.

انواع ساخت توپ فوتبال: دوختی، ماشینی یا چسبی؟

توپ از چند تکه رویه ساخته می‌شود که باید به هم متصل شوند. روش اتصال روی دوام، جذب آب و رفتار توپ در هوا اثر مستقیم دارد.

توپ‌های رسمی مسابقات بزرگ در سال‌های اخیر معمولاً به روش حرارتی ساخته می‌شوند. اما یک توپ دوختی باکیفیت، به‌خصوص دوخت دستی، برای تمرین روزانه روی چمن مصنوعی و زمین‌های سفت انتخاب بسیار خوبی است. شهر سیالکوت در پاکستان یکی از مراکز اصلی تولید توپ دوختی در جهان است و به همین دلیل در بازار ایران اصطلاح «توپ پاکستانی» برای توپ‌های دوختی رایج است؛ البته کیفیت این توپ‌ها از کارگاهی به کارگاه دیگر بسیار متفاوت است.

جنس رویه و تیوپ توپ فوتبال

رویه

• پلی‌اورتان (PU): نرم‌تر، حس بهتر در ضربه و کنترل؛ در توپ‌های باکیفیت رایج است.
• پی‌وی‌سی (PVC): سفت‌تر و بادوام‌تر در برابر سایش، ارزان‌تر؛ برای زمین‌های سخت و بازی تفریحی مناسب است.
• TPU و ترکیب‌ها: حدی میان این دو؛ در توپ‌های میان‌رده دیده می‌شود.

لایه‌های زیر رویه (پارچه یا فوم) هم مهم‌اند؛ هر چه این لایه‌ها باکیفیت‌تر باشند، توپ شکلش را بهتر حفظ می‌کند و ضربه نرم‌تری دارد.

تیوپ

تیوپ یا «مثانه» توپ معمولاً از بوتیل یا لاتکس است. بوتیل باد را تا چند هفته نگه می‌دارد و در بیشتر توپ‌های تمرینی استفاده می‌شود. لاتکس حس نرم‌تر و جهش زنده‌تری دارد اما سریع‌تر باد خالی می‌کند و باید مرتب باد آن را کنترل کرد. اگر حوصله باد کردن مداوم ندارید، توپ با تیوپ بوتیل بخرید.

نشان‌های کیفیت فیفا روی توپ فوتبال

توپ‌هایی که در مسابقات رسمی زیر نظر فیفا و کنفدراسیون‌ها استفاده می‌شوند، باید یکی از نشان‌های برنامه کیفیت فیفا (FIFA Quality Programme) را داشته باشند. این نشان‌ها یعنی توپ در آزمون‌های مستقل از نظر وزن، اندازه، گردی، جذب آب، حفظ فشار و دوام قبول شده است.

• FIFA Quality Pro: بالاترین سطح؛ برای مسابقات حرفه‌ای.
• FIFA Quality: تأکید بیشتر بر دوام و ایمنی برای استفاده زیاد.
• FIFA Basic: حداقل استانداردهای عملکرد، دقت، ایمنی و دوام با هزینه کمتر؛ طبق اعلام فیفا جایگزین نشان قدیمی‌تر IMS می‌شود.

برای بازی تفریحی لازم نیست حتماً توپ با نشان فیفا بخرید، اما وجود این نشان‌ها (اگر واقعی باشند) نشانه خوبی از کیفیت است. مراقب باشید: این نشان‌ها هم روی توپ‌های تقلبی چاپ می‌شوند.

توپ فوتبال برای چه زمینی؟

تشخیص توپ فوتبال اصل از تقلبی

توپ‌های تقلبی با طرح توپ‌های رسمی جام‌ها و لیگ‌ها در بازار ایران زیاد دیده می‌شوند. این توپ‌ها معمولاً وزن و گردی استاندارد ندارند، در هوا مسیرشان غیرعادی است و بعد از مدت کوتاهی تکه‌های رویه جدا می‌شود.

• قیمت بسیار پایین برای توپ رسمی یک برند بزرگ، معمولاً یعنی تقلبی است.
• کیفیت چاپ را ببینید؛ لبه‌های محو و رنگ‌های نامنظم علامت هشدار است.
• توپ را روی زمین صاف بچرخانید؛ لنگ زدن یعنی گرد نیست.
• توپ را با باد استاندارد پر کنید و بعد از چند روز دوباره فشارش را بسنجید.
• از فروشگاه‌های معتبر یا نمایندگی رسمی با امکان مرجوعی بخرید.

اگر بودجه محدودی دارید، یک توپ تمرینی سالم از یک برند معتبر بهتر از نسخه تقلبی توپ رسمی جام‌هاست.

نگهداری و باد کردن توپ

• فشار پیشنهادی را از روی توپ (معمولاً کنار سوپاپ) بخوانید و با فشارسنج باد کنید؛ باد زیاد به درزها و تیوپ فشار می‌آورد.
• پیش از فرو کردن سوزن تلمبه، آن را کمی خیس یا روغنی کنید تا سوپاپ آسیب نبیند.
• توپ را زیر آفتاب داغ یا داخل صندوق عقب خودرو در تابستان نگه ندارید.
• روی توپ ننشینید؛ این کار شکل توپ را خراب می‌کند.

اگر برای تمرین در حیاط یا زمین محله وسایل بیشتری می‌خواهید، فهرست وسایل تمرین فوتبال و راهنمای خرید کفش فوتبال را هم ببینید.

کجا بخریم؟ برای دیدن مدل‌ها و قیمت‌های به‌روز و مقایسه آن‌ها با نکاتی که گفتیم، از این لینک‌ها استفاده کنید:

• مشاهده قیمت توپ فوتبال در دیجی‌کالا

این لینک‌ها همکاری در فروش (افیلیت) هستند: اگر از طریق آن‌ها خرید کنید، ورزش‌کست سهم کوچکی از فروش دریافت می‌کند و قیمت برای شما تغییری نمی‌کند. توصیه‌های این راهنما مستقل از این همکاری نوشته شده‌اند.

سوالات متداول درباره خرید توپ فوتبال

توپ فوتبال بزرگسالان چه سایزی است؟

سایز ۵، با محیط ۶۸ تا ۷۰ سانتی‌متر و وزن ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم طبق قوانین رسمی فوتبال.

توپ فوتبال را با چه فشاری باد کنیم؟

قوانین رسمی بازه ۰٫۶ تا ۱٫۱ اتمسفر را مجاز می‌داند، اما بهتر است عدد پیشنهادی تولیدکننده را که روی توپ نوشته شده رعایت کنید.

توپ دوختی بهتر است یا چسبی؟

توپ چسبی (حرارتی) آب کمتری جذب می‌کند و پرواز یکنواخت‌تری دارد؛ توپ دوختی باکیفیت برای تمرین و زمین‌های سخت بادوام‌تر و ارزان‌تر است.

چرا توپ فوتبال زود باد خالی می‌کند؟

توپ‌های با تیوپ لاتکس به‌طور طبیعی زودتر باد خالی می‌کنند. اگر توپ با تیوپ بوتیل هم سریع خالی می‌شود، احتمالاً سوپاپ یا تیوپ آسیب دیده است.

برای راهنمای خرید سایر وسایل ورزشی، بخش راهنمای خرید تجهیزات ورزشی را دنبال کنید و اخبار فوتبال را در صفحه فوتبال ورزش‌کست ببینید.