اگر با توپ فوتبال در سالن بازی کرده باشید، می‌دانید که توپ مدام جهش میکند و کنترلش روی زمین سخت سالن دشوار است. توپ فوتسال برای همین مشکل طراحی شده است: کوچک‌تر از توپ فوتبال بزرگسالان است و جهش کمی دارد تا بازی روی زمین و با پاس‌های کوتاه جریان پیدا کند. در این راهنما مشخصات قانونی توپ مسابقه و معیارهای خرید آن را مرور می‌کنیم.
خلاصه
- توپ فوتسال بزرگسالان سایز ۴ است: محیط ۶۲ تا ۶۴ سانتیمتر و وزن ۴۰۰ تا ۴۴۰ گرم.
- ویژگی اصلی آن جهش کم است؛ توپ فوتبال سایز ۴ جایگزین توپ فوتسال نیست.
- برای مسابقه رسمی به دنبال نشان‌های برنامه کیفیت فیفا (FIFA Quality Pro یا FIFA Quality) یا IMS باشید.
- توپ سالنی را روی آسفالت استفاده نکنید و از خرید توپ با قیمت غیرعادی پایین پرهیز کنید.
مشخصات قانونی توپ فوتسال
طبق قانون ۲ قوانین فوتسال، توپ مسابقه باید کروی و از چرم یا ماده مجاز دیگر ساخته شده باشد. جدول زیر مشخصات اصلی را خلاصه میکند:
| ویژگی | توپ فوتسال (طبق قوانین) |
|---|---|
| محیط | ۶۲ تا ۶۴ سانتیمتر |
| وزن در شروع بازی | ۴۰۰ تا ۴۴۰ گرم |
| فشار باد | ۰٫۶ تا ۰٫۹ اتمسفر در سطح دریا |
| آزمون جهش | رها شدن از ارتفاع ۲ متر و جهش اول بین ۵۰ تا ۶۵ سانتیمتر |
آزمون جهش مهم‌ترین تفاوت توپ فوتسال با توپ معمولی است. توپ فوتبال با همین ارتفاع بسیار بیشتر بالا می‌آید؛ برای همین در سالن کنترل‌ناپذیر به نظر می‌رسد. قوانین کامل این رشته را در قوانین فوتسال به زبان ساده توضیح داده‌ایم.
تفاوت توپ فوتسال با توپ فوتبال سایز ۴
بسیاری از خریداران تصور می‌کنند توپ فوتبال سایز ۴ همان توپ فوتسال است، چون اندازه‌شان نزدیک است. اما توپ فوتبال سایز ۴ برای کودکان و نوجوانان و بازی روی چمن ساخته شده و جهش معمولی دارد. توپ فوتسال معمولاً مثانه‌ای سنگین‌تر یا لایه داخلی ویژه دارد که جهش را کم میکند و وزنش هم به نسبت اندازه‌اش بیشتر است.
| معیار | توپ فوتسال | توپ فوتبال سایز ۴ |
|---|---|---|
| کاربرد | سالن، زمین سخت | چمن، رده‌های پایه فوتبال |
| جهش | کم و کنترل‌شده | معمولی و زیاد روی زمین سخت |
| حس روی پا | سنگین‌تر و چسبنده‌تر | سبک‌تر و زنده‌تر |
نشان‌های کیفیت؛ کدام توپ برای مسابقه مجاز است؟
در رقابت‌های رسمی فیفا و کنفدراسیون‌ها، توپ باید یکی از نشان‌های کیفیت به رسمیت شناخته‌شده را داشته باشد. فیفا در برنامه کیفیت توپ‌ها، توپ‌های فوتبال، فوتسال و فوتبال ساحلی را آزمایش میکند و نشان‌هایی مانند FIFA Quality Pro و FIFA Quality را می‌دهد. آزمون‌ها شامل وزن، محیط، کرویت، جهش، جذب آب، افت فشار و حفظ شکل و اندازه است و نشان Pro همین آزمون‌ها را در شرایط سخت‌گیرانه‌تری می‌سنجد. نشان IMS (International Match Standard) هم استاندارد دیگری است که در قوانین به رسمیت شناخته می‌شود. روی توپ‌های قدیمی‌تر ممکن است عبارت‌های FIFA Approved یا FIFA Inspected را ببینید که نام‌های پیشین همین نشان‌ها هستند.
برای تمرین و بازی دوستانه، داشتن نشان الزامی نیست؛ اما وجود آن تضمین میکند توپ وزن، اندازه و جهش درست دارد و پس از مدتی شکلش را از دست نمی‌دهد.
معیارهای انتخاب توپ فوتسال
۱. سایز مناسب سن
برای بزرگسالان و نوجوانان بزرگ‌تر، سایز ۴ استاندارد است. برای کودکان، برخی برندها توپ فوتسال کوچک‌تر و سبک‌تر تولید می‌کنند؛ آیین‌نامه مسابقات رده‌های پایه در هیئت یا مدرسه فوتبال را ملاک قرار دهید.
۲. جنس رویه
- پلی‌اورتان (PU): نرم‌تر، حس بهتر روی پا و کیفیت بالاتر؛ در توپ‌های مسابقه رایج است.
- TPU: مقاوم و بادوام، مناسب تمرین‌های سنگین.
- PVC: سخت‌تر و ارزان‌تر؛ برای تمرین ابتدایی و استفاده تفریحی قابل قبول است.
۳. روش ساخت
توپ‌ها به سه شکل دوخت دستی، دوخت ماشینی و چسب حرارتی (Thermo-bonded) ساخته می‌شوند. دوخت دستی معمولاً بادوام است و در بسیاری از توپ‌های فوتسال دیده می‌شود. چسب حرارتی سطح یکدست‌تر و جذب آب کمتری دارد. دوخت ماشینی در توپ‌های اقتصادی رایج است و برای تمرین سبک کفایت میکند.
۴. سطح بازی
توپ فوتسال برای کف چوبی، پی‌وی‌سی و کفپوش‌های سالنی ساخته شده است. اگر در زمین آسفالت یا بتنی بازی می‌کنید، رویه توپ‌های مسابقه سریع ساییده می‌شود؛ توپ تمرینی با رویه مقاوم‌تر بخرید. در زمین‌های چمن مصنوعی کوچک که در ایران رایج است، معمولاً توپ فوتبال استفاده می‌شود، نه فوتسال.
۵. حس و کنترل
اگر امکان دارد، توپ را چند بار به زمین بزنید و با پا کنترل کنید. توپ خوب جهش کوتاه و یکنواخت دارد، کاملاً گرد است و در ضربه‌های مختلف مسیر ثابتی دارد.
خرید توپ فوتسال اصل در ایران
فوتسال در ایران محبوبیت زیادی دارد و تیم ملی و لیگ برتر فوتسال ایران جایگاه شناخته‌شده‌ای در آسیا دارند. همین تقاضای بالا بازار را پر از توپ‌های تقلبی با طرح برندهای معروف کرده است؛ توپ‌هایی که معمولاً وزن و جهش درستی ندارند و پس از چند جلسه شکلشان تغییر میکند. برندهایی مانند سلکت (Select)، مولتن (Molten)، آدیداس، میکاسا و پنالتی توپ فوتسال تولید می‌کنند، اما برند به‌تنهایی کافی نیست؛ اصالت کالا را بسنجید.
- اگر قیمت به شکل غیرعادی پایین‌تر از بازار است، احتمال تقلبی بودن زیاد است.
- نشان کیفیت روی توپ را با فهرست محصولات تأییدشده در سایت رسمی برنامه کیفیت فیفا مقایسه کنید.
- چاپ لوگوها، تقارن پنل‌ها و کیفیت درزها را دقیق ببینید؛ چاپ محو و دوخت نامنظم نشانه هشدار است.
- از فروشگاه‌های معتبر دارای ضمانت اصالت و امکان مرجوعی خرید کنید.
توپ مناسب بدون کفش مناسب کامل نیست؛ راهنمای خرید کفش فوتسال را هم بخوانید. اگر توپ چمن هم لازم دارید، راهنمای خرید توپ فوتبال به کارتان می‌آید.
کجا بخریم؟ حالا که می‌دانید به چه نکاتی توجه کنید، گزینه‌های موجود در بازار را ببینید و مقایسه کنید:
این لینک‌ها همکاری در فروش (افیلیت) هستند: اگر از طریق آن‌ها خرید کنید، ورزش‌کست سهم کوچکی از فروش دریافت میکند و قیمت برای شما تغییری نمی‌کند. توصیه‌های این راهنما مستقل از این همکاری نوشته شده‌اند.
نگهداری از توپ فوتسال
- فشار باد را با فشارسنج و در محدوده‌ای که روی توپ نوشته شده تنظیم کنید؛ باد زیاد هم جهش را بالا می‌برد و هم به درزها فشار می‌آورد.
- پیش از باد کردن، سوزن تلمبه را کمی مرطوب کنید تا به والو آسیب نرسد.
- روی توپ ننشینید و آن را در صندوق عقب خودرو زیر آفتاب تابستان رها نکنید.
- پس از بازی روی سطح خاکی یا مرطوب، توپ را با پارچه نم‌دار تمیز و در دمای معمولی خشک کنید.
سوالات متداول درباره توپ فوتسال
توپ فوتسال چه سایزی است؟
توپ فوتسال بزرگسالان سایز ۴ با محیط ۶۲ تا ۶۴ سانتیمتر و وزن ۴۰۰ تا ۴۴۰ گرم است.
چرا توپ فوتسال کم جهش میکند؟
قوانین فوتسال جهش کم را الزامی کرده است تا بازی روی زمین سخت سالن کنترل‌پذیر باشد. سازندگان با مثانه یا لایه داخلی ویژه این ویژگی را ایجاد می‌کنند.
آیا میتوان با توپ فوتسال در چمن بازی کرد؟
ممکن است، اما ایدهآل نیست؛ توپ فوتسال روی چمن سنگین و کند حرکت میکند و برای بازی چمن، توپ فوتبال مناسبتر است.
فشار باد توپ فوتسال چقدر باشد؟
طبق قوانین بین ۰٫۶ تا ۰٫۹ اتمسفر؛ عدد توصیهشده سازنده که معمولاً کنار والو چاپ شده را ملاک قرار دهید.
برای راهنماهای بیشتر، بخش راهنمای خرید تجهیزات ورزشی را ببینید و اخبار این رشته را در صفحه فوتسال ورزش‌کست دنبال کنید.
