فوتسال با توقف‌های ناگهانی، تغییر جهت‌های پشت‌سرهم و کنترل توپ با کف پا بازی می‌شود و همه این حرکات روی کف سخت و صاف سالن انجام می‌شود. کفش فوتسال برای همین شرایط ساخته شده است: زیره صاف و چسبنده که روی کف سالن نلغزد، رویه‌ای که حس توپ را منتقل کند و ساختاری که پا را در حرکت جانبی نگه دارد. پوشیدن کفش استوک‌دار یا کفش دویدن در سالن هم بازی را سخت‌تر می‌کند و هم ریسک آسیب را بالا می‌برد.
خلاصه
- زیره باید صاف، لاستیکی و غیرخط‌انداز (Non-marking) باشد؛ زیره عسلی یا روشن معمولاً بهترین چسبندگی را دارد.
- رویه چرمی نرم حس توپ بهتری دارد؛ رویه مصنوعی سبکتر و کم‌دردسرتر است.
- کفش فوتسال باید جذب پا باشد و پاشنه در چرخش‌ها جابه‌جا نشود.
- کفش سالنی را بیرون از سالن نپوشید تا زیره‌اش صاف و لیز نشود.
کفش فوتسال چه ویژگی‌هایی دارد؟
طبق قوانین فوتسال، پوشیدن کفش برای بازیکنان الزامی است و کفش‌ها نباید برای خود بازیکن یا دیگران خطرناک باشند. در عمل، کفش فوتسال سه ویژگی اصلی دارد: زیره صاف و کم‌ارتفاع که بازیکن را به زمین نزدیک نگه می‌دارد، لایه لاستیکی چسبنده برای ترمز و چرخش، و رویه‌ای که کنترل توپ با کف و داخل پا را آسان می‌کند. برندها این کفش‌ها را معمولاً با کدهای IC یا IN (Indoor) مشخص می‌کنند.
زیره کفش فوتسال؛ مهم‌ترین معیار انتخاب
جنس و رنگ زیره
بهترین زیره‌ها از لاستیک طبیعی یا ترکیبی مشابه آن (Gum Rubber) ساخته می‌شوند که معمولاً رنگ عسلی یا کرم دارند. این زیره‌ها روی کف چوبی، PVC و پوشش‌های ورزشی سالن چسبندگی خوبی دارند. زیره باید غیرخط‌انداز باشد؛ زیره‌های سیاه معمولی روی کف سالن رد می‌اندازند و بسیاری از سالن‌ها آن‌ها را مجاز نمی‌دانند.
طرح زیره
زیره کفش فوتسال صاف است اما شیارهای کم‌عمق دارد. شیارهای دایره‌ای زیر جلوی پا چرخش روی پنجه را آسان می‌کند و شیارهای عرضی به ترمز کمک می‌کنند. زیره‌ای که لبه‌های آن کمی به سمت رویه بالا آمده، در کشیدن توپ با کف پا و در لحظات تماس با زمین دوام بیشتری دارد.
زیره برای زمین‌های غیرسالنی
بسیاری از بازی‌های تفریحی در ایران روی زمین‌های آسفالت، موزاییک یا پوشش‌های لاستیکی رو باز انجام می‌شود. زیره صاف سالنی در این زمین‌ها خیلی زود ساییده می‌شود و روی سطح خاکی لیز می‌خورد. اگر بیشتر روی این زمین‌ها یا چمن مصنوعی کوتاه بازی می‌کنید، کفش چمنی (TF) انتخاب مناسب‌تری است. تفاوت این دو را در مطلب تفاوت کفش فوتسال و کفش فوتبال چمنی به‌طور کامل توضیح داده‌ایم.
رویه: چرم، جیر یا مصنوعی؟
| نوع رویه | مزیت | عیب |
|---|---|---|
| چرم نرم | حس توپ عالی، به فرم پا درمیآید | کمی سنگین‌تر، نیاز به مراقبت |
| جیر | چسبندگی خوب به توپ، نرم | در برابر رطوبت و سایش حساس‌تر است |
| مصنوعی | سبک، ارزان‌تر، نگهداری ساده | جا باز نمی‌کند، تهویه برخی مدل‌ها ضعیف است |
| مش یا بافتنی | تهویه بهتر در سالن‌های گرم | محافظت کمتر در برخورد با توپ و پای حریف |
در فوتسال توپ زیاد با کف و داخل پا کنترل می‌شود؛ برای همین تقویت کناره داخلی و پنجه اهمیت دارد. نواحی پرسایش باید لایه اضافه یا دوخت محکم داشته باشند.
ضربه‌گیری و ثبات
کف سالن سخت است و بازیکن فوتسال در هر جلسه بارها شتاب می‌گیرد و می‌ایستد. کفش فوتسال معمولاً ضربه‌گیری کمی دارد تا بازیکن به زمین نزدیک بماند و حس بهتری از توپ داشته باشد. با این حال، کفی کمی ضربه‌گیر در پاشنه برای کسانی که چند جلسه در هفته بازی می‌کنند یا وزن بیشتری دارند، فشار را کم می‌کند. پاشنه سفت و زیره‌ای که کمی پهن‌تر از رویه است، ثبات کفش در حرکات جانبی را بالا می‌برد.
سایز کفش فوتسال را چطور انتخاب کنیم؟
- کفش فوتسال باید جذب پا باشد؛ کفش گشاد در چرخش‌ها روی پا می‌چرخد و کنترل توپ را سخت می‌کند.
- حدود نیم تا یک سانتیمتر فضا جلوی بلندترین انگشت کافی است.
- با جوراب ورزشی که در بازی می‌پوشید امتحان کنید و در فروشگاه چند حرکت جانبی و توقف انجام دهید.
- کفش چرمی کمی جا باز می‌کند؛ کفش مصنوعی تقریباً همان اندازه می‌ماند.
- اگر پای پهن دارید، مدل‌هایی را امتحان کنید که قالب پهن‌تری دارند؛ برخی برندهای آسیایی و اروپایی در این زمینه شناخته‌شده‌اند.
کدام برندها کفش فوتسال تخصصی دارند؟
برندهای بزرگ فوتبالی مثل آدیداس، نایکی و پوما کفش‌های سالنی دارند. چند برند هم به‌طور خاص روی فوتسال تمرکز دارند؛ برای مثال برند اسپانیایی جوما (Joma) و برند ژاپنی میزانو (Mizuno) در بین بازیکنان فوتسال شناخته‌شده‌اند و برند ایتالیایی دیادورا (Diadora) و برند اسپانیایی کلما (Kelme) هم مدل‌های سالنی دارند. به جای تکیه بر نام، معیارهای این راهنما را روی کفش واقعی امتحان کنید؛ چون مدل‌ها مرتب به‌روز می‌شوند.
خرید کفش فوتسال اصل در ایران
فوتسال در ایران رشته‌ای پرطرفدار است و بازار کفش سالنی هم بزرگ است؛ همین باعث شده نمونه‌های تقلبی و «های‌کپی» زیادی عرضه شود. در کفش تقلبی، زیره معمولاً لاستیک بی‌کیفیت دارد که روی کف سالن لیز می‌خورد یا رد می‌اندازد.
- قیمت غیرعادی پایین برای یک برند معروف را جدی بگیرید.
- از فروشگاه‌های معتبر یا نمایندگی‌هایی بخرید که ضمانت اصالت و امکان تعویض دارند.
- زیره را لمس کنید؛ لاستیک خوب کمی چسبنده و انعطاف‌پذیر است و بوی تند پلاستیک نمی‌دهد.
- دوخت، چسب‌کاری و قرینه بودن دو لنگه را بررسی کنید.
کجا بخریم؟ اگر معیارهای این راهنما را مرور کرده‌اید، می‌توانید مدل‌های موجود را با قیمت روز مقایسه کنید:
این لینک‌ها همکاری در فروش (افیلیت) هستند: اگر از طریق آن‌ها خرید کنید، ورزش‌کست سهم کوچکی از فروش دریافت می‌کند و قیمت برای شما تغییری نمی‌کند. توصیه‌های این راهنما مستقل از این همکاری نوشته شده‌اند.
نگهداری از کفش فوتسال
- کفش سالنی را فقط داخل سالن بپوشید و برای رفت‌وآمد کفش دیگری داشته باشید.
- اگر زیره روی کف سالن لیز می‌خورد، گرد و غبار آن را با دستمال مرطوب بگیرید.
- بعد از بازی کفش را در کیف بسته رها نکنید تا بو و رطوبت نگیرد.
- وقتی شیارهای زیره صاف شده یا لاستیک ترک خورده، زمان تعویض است.
اگر تازه فوتسال را شروع کرده‌اید، مطلب قوانین فوتسال به زبان ساده و راهنمای خرید توپ فوتسال را هم بخوانید.
سوالات متداول درباره کفش فوتسال
آیا با کفش فوتسال می‌توان روی چمن مصنوعی بازی کرد؟
روی چمن مصنوعی کوتاه ممکن است، اما زیره صاف چسبندگی کافی ندارد و زود ساییده می‌شود. برای چمن مصنوعی، کفش چمنی (TF) یا AG مناسب‌تر است.
کفش فوتسال چرمی بهتر است یا مصنوعی؟
چرم حس توپ بهتری دارد و به فرم پا درمیآید؛ مصنوعی سبکتر و کمنگهداریتر است. برای بازیکنان تفریحی هر دو انتخاب خوبی هستند، به شرط کیفیت زیره.
چرا کفش فوتسالم روی کف سالن لیز می‌خورد؟
معمولاً به دلیل گرد و خاک روی زیره، صاف شدن شیارها یا پوشیدن کفش بیرون از سالن. زیره را تمیز کنید و اگر شیارها از بین رفته، کفش را عوض کنید.
کفش فوتسال را یک سایز بزرگتر بخرم؟
خیر. کفش فوتسال باید جذب پا باشد و فقط حدود نیم تا یک سانتیمتر فضا جلوی انگشتان داشته باشد.
برای راهنمای خرید سایر وسایل ورزشی به بخش راهنمای خرید تجهیزات ورزشی سر بزنید و اخبار این رشته را در صفحه فوتسال ورزش‌کست دنبال کنید.
