فوتسال در ایران محبوبیتی کم‌نظیر دارد و تیم ملی ایران سال‌هاست یکی از قدرت‌های این رشته در آسیا و جهان به شمار می‌رود. با این حال بسیاری از تماشاگران که با فوتبال بزرگ شده‌اند، در برخی صحنه‌های فوتسال گیج می‌شوند: چرا داور ضربه آزاد را بدون دیوار اعلام کرد؟ چرا دروازه‌بان سریع توپ را رها کرد؟ در این مطلب قوانین فوتسال را بر اساس آیین‌نامه فیفا مرور می‌کنیم.
خلاصه
- هر تیم ۵ بازیکن (با دروازه‌بان) دارد و تعویضها نامحدود است.
- بازی دو نیمه ۲۰ دقیقهای با زمان مفید است؛ یعنی ساعت با هر توقف می‌ایستد.
- آفساید وجود ندارد و از ششمین خطای تجمعی هر نیمه، ضربه آزاد بدون دیوار اعلام میشود.
زمین، توپ و تعداد بازیکنان
فوتسال روی زمینی سخت و صاف در سالن بازی میشود. توپ فوتسال سایز ۴ است و جهش کمتری از توپ فوتبال دارد تا بازی روی زمین و با پاس‌های کوتاه انجام شود. هر تیم پنج بازیکن در زمین دارد که یکی از آنها دروازه‌بان است. محوطه جریمه در فوتسال به شکل یک کمان است و نقطه پنالتی در فاصله ۶ متری دروازه قرار دارد. نقطه دوم پنالتی هم در فاصله ۱۰ متری دروازه است که در بخش خطاهای تجمعی کاربرد دارد.
زمان بازی فوتسال چقدر است؟
یک مسابقه فوتسال دو نیمه ۲۰ دقیقهای دارد، اما برخلاف فوتبال، این زمان مفید است: هر بار که توپ از بازی خارج شود یا داور بازی را متوقف کند، زمان‌سنج هم می‌ایستد. به همین دلیل یک بازی فوتسال در عمل حدود یک ساعت و گاهی بیشتر طول می‌کشد. هر تیم در هر نیمه حق یک تایم‌اوت یک دقیقهای دارد. در مسابقات حذفی اگر نتیجه مساوی شود، دو وقت اضافه ۵ دقیقهای و در صورت تساوی ضربات پنالتی برگزار میشود.
تعویض نامحدود و پرواز
در فوتسال تعداد تعویضها نامحدود است و بازیکنی که بیرون رفته می‌تواند دوباره به زمین برگردد. تعویضها «پروازی» هستند؛ یعنی بدون توقف بازی و از منطقه تعویض مخصوص هر تیم انجام می‌شوند. بازیکن تازه‌وارد فقط وقتی می‌تواند وارد شود که بازیکن تعویضی کاملاً از زمین خارج شده باشد.
قانون ۴ ثانیه
یکی از مهم‌ترین قوانین فوتسال، محدودیت ۴ ثانیه‌ای است که بازی را سریع نگه می‌دارد:
- شروع مجدد بازی: ضربه پا به جای اوت، ضربه کرنر، ضربه آزاد و پرتاب دروازه‌بان باید ظرف ۴ ثانیه از آماده شدن انجام شود؛ وگرنه توپ به حریف می‌رسد.
- دروازه‌بان: دروازه‌بان نمی‌تواند بیش از ۴ ثانیه توپ را در نیمه زمین خودی کنترل کند؛ چه با دست و چه با پا.
داوران این چهار ثانیه را با دست برای بازیکنان می‌شمارند.
اوت در فوتسال با پا زده میشود
وقتی توپ از خط کناری خارج میشود، به جای پرتاب اوت با دست، بازیکن توپ را روی خط می‌گذارد و با پا به داخل زمین می‌فرستد (Kick-in). مدافعان باید دست‌کم ۵ متر فاصله بگیرند. وقتی توپ از خط دروازه خارج شود و آخرین لمس با مهاجم باشد، دروازه‌بان توپ را با دست به بازی برمی‌گرداند.
آفساید در فوتسال وجود ندارد
برخلاف فوتبال که قانون آفساید یکی از پیچیده‌ترین بخش‌هایش است، در فوتسال آفساید وجود ندارد. بازیکنان میتوانند در هر نقطه از زمین منتظر توپ بمانند و همین موضوع به تاکتیک‌های تهاجمی متنوع و پاس‌های بلند به بازیکن جلویی (پیوت) منجر میشود.
خطاهای تجمعی و ضربه از نقطه ۱۰ متری
خطاهایی که جریمه آن ضربه آزاد مستقیم یا پنالتی است، به‌عنوان خطای تجمعی برای تیم شمرده می‌شوند. شمارش خطاها در هر نیمه از صفر شروع میشود:
| خطای تیم در یک نیمه | نتیجه |
|---|---|
| خطای اول تا پنجم | ضربه آزاد عادی؛ مدافعان میتوانند دیوار بچینند. |
| از خطای ششم به بعد | ضربه آزاد مستقیم بدون دیوار، از نقطه ۱۰ متری یا محل خطا (اگر خطا نزدیک‌تر به دروازه رخ داده باشد). |
به همین دلیل مربیان در اواخر هر نیمه بسیار مراقب تعداد خطاهای تیم‌شان هستند و بازیکنان در دفاع محتاط‌تر می‌شوند. خطاهای تجمعی نیمه دوم در وقت‌های اضافه هم ادامه پیدا می‌کند.
کارت قرمز در فوتسال
اگر بازیکنی اخراج شود، تیمش با یک بازیکن کمتر بازی را ادامه می‌دهد؛ اما این وضعیت دائمی نیست. پس از گذشت ۲ دقیقه یا اگر تیم کامل در این مدت گل بزند (هرکدام زودتر رخ دهد)، تیمی که بازیکن کمتری دارد می‌تواند یک بازیکن جایگزین به زمین بفرستد. البته بازیکن اخراجی دیگر به بازی برنمی‌گردد.
دروازه‌بان پنجم (پاور پلی)
یکی از جذاب‌ترین تاکتیک‌های فوتسال، بازی با «دروازه‌بان پنجم» است: تیمی که عقب است، دروازه‌بانش را بیرون می‌کشد یا او را به نیمه حریف می‌فرستد تا با پنج بازیکن در حمله، برتری عددی ایجاد کند. این تاکتیک ریسک بالایی دارد چون دروازه خالی می‌ماند و گاهی گل‌های تماشایی از نیمه زمین را رقم میزند.
فوتسال و فوتبال در یک نگاه
| موضوع | فوتسال | فوتبال |
|---|---|---|
| تعداد بازیکنان | ۵ | ۱۱ |
| زمان | ۲ × ۲۰ دقیقه مفید | ۲ × ۴۵ دقیقه |
| تعویض | نامحدود و پروازی | محدود |
| آفساید | ندارد | دارد |
| اوت | با پا | با دست |
| تایم‌اوت | یک بار در هر نیمه | ندارد |
وسایل مرتبط اگر می‌خواهید آنچه در این مطلب گفتیم را عملی کنید، این وسایل به کارتان می‌آید:
این لینک‌ها همکاری در فروش (افیلیت) هستند: اگر از طریق آنها خرید کنید، ورزش‌کست سهم کوچکی از فروش دریافت می‌کند و قیمت برای شما تغییری نمی‌کند. توصیه‌های این راهنما مستقل از این همکاری نوشته شده‌اند.
سوالات متداول درباره قوانین فوتسال
زمان بازی فوتسال چند دقیقه است؟
دو نیمه ۲۰ دقیقهای با زمان مفید؛ ساعت با هر توقف بازی متوقف میشود.
آیا در فوتسال آفساید هست؟
خیر، قانون آفساید در فوتسال وجود ندارد.
خطای تجمعی در فوتسال یعنی چه؟
خطاهایی که جریمه آنها ضربه آزاد مستقیم یا پنالتی است برای تیم شمرده میشود و از ششمین خطا در هر نیمه، حریف ضربه آزاد بدون دیوار از نقطه ۱۰ متری میزند.
در فوتسال چند تعویض مجاز است؟
تعداد تعویضها نامحدود است و بازیکنان میتوانند بارها وارد و خارج شوند.
اخبار و نتایج لیگ برتر فوتسال را در صفحه فوتسال ورزش‌کست دنبال کنید و برای قوانین سایر رشته‌ها به بخش قوانین و آموزش رشته‌ها سر بزنید.
